Articoli con tag: odeion


The ancient core of the town  can be related to he Greek-Roman city (Rettifilo – Street Foria – Street Tribunali). Roads following the ancient main road of the city, (composed of vertical axes “Decumani” and horizontal axes “stenopoi” characterizing the  Greek town-planning  of the fifth century.)  The area where Neapolis arose was fortified by  tuff walls.

Later there was the need to reinforce the walls and partly rebuild some new ones. (IV century).

Due  to the adjustment of  the wall circle, the city managed to withstand the attack by Hannibal. Remains of these fortifications are still present in Piazza Bellini.

During Roman age  the walls restoration led to cover them with plaster,  and in  440 they were extended to the west for the defense of the port from the Goths.

Some remains are still visible in Piazza Bellini, they  are composed of tuff blocks in double curtain with double system of spurs. Due to its tufa quality and the construction technique and especially considering   the quarry signs, we can date these findings in the fourth century and it is possible that this line of walls belonged to a defensive tower.

scavi archeologici di Piazza Bellini

archeological escavations under piazza Bellini

Under the hospital of the Incurable there is another stretch of wall dating back to the fifth century. Built in grainy tuff blocks, 10.50 meters high. The wall is firmly built in the hill,  thanks to  series of spurs beds at about 3 meters from each other.

Rare are the signs of the quarry, which are ofte seen  on the blocks of the fourth century.

The  Dioscuri Temple.

Father Gods  of the city were Apollo, Demeter and the Dioscuri. The worship of the god Apollo, is due to the Apollo founder of the motherland Cuma. Demeter was worshiped as Altaea in Naples and in her honor was celebrated the feast of lamps. Of Castor and Pollux, we preserve the remains in the church of San Paolo Maggiore. The church of San Paolo Maggiore was built between the eighth and ninth centuries exactly above the pre-existing temple dedicated to the Dioscuri.

The old structure was preserved until 1538 when it was partially demolished by fathers Teatini to build the present church with the facade and appearance that we see today. Of the  ancient look,   only the Renaissance drawings by Palladio still remain.

Thanks to these drawings it was possible to reconstruct the architecture and style of the temple, which stood on a podium with hexastyle front, with two Corinthian columns on the lapels. The few remains are from the Roman period and almost certainly have been modified by a restoration which  took place around the first century.

The ancient Theatre.

We have only a few remains about the ancient theater. The few findings  are of Roman age.
The inability to make excavations, makes the hypothesis of the presence of the ancient greek theater, just under  the ruins of the  known theatre , unverifiable.

The literary evidence  telling us about the theater are exclusively of Roman age, related to the passion of some emperors for the theater. Claudius Nero considered the Neapolitan play,  the only one to  be considered worthy of being seen by an emperor of his importance. Nero was responsible for the invention of “Claque” or  a group of persons appointed to loudly express their appreciation for the play  in progress.

Well preserved is the building of the scene. The external fasade was divided into three orders, each of 23 arches, on pillars which stood against semicolumns.

The seat capacity was for about 8000 people. The absence of excavations makes  difficult  the  dating of the remains, which appear to be of the first century.

We know with certainty  it was damaged by several earthquakes and the eruption of Vesuvius in 79, but it remains unknown,  although plausible,  the possibility that  the remains  we see  today have undergone some  restoration work.

Next to the theater there was the Odeion.  We have some proofs about it  from the Neapolitan poet Statius, who lived in the time of Domitian.

Today of this building there are very few remains embedded in modern buildings. About other nearby buildings ,as the thermal bath and caesareum (art gallery)   only some literary memory remains.

Statue of the Nile

Nile Square is named after the statue of a river god.

The statue is an old man lying, resting with his left side on a rock from which water flows. He is anteriorly covered by a mantle  and posteriorly naked. Under his feet  there is  a crocodile, and the presence of the sphinx alludes to Egypt. It was found in  1500 and only in 1734 it was placed on the current stand.

Following several and important  renovations, very  little remains of its original appearance.

Statua del Nilo

Nile statue


Tomb of Virgil

Near  the church of Piedigrotta you can see the tomb of the poet Virgil. It is a funerary monument standing on a cubic base, the wall structure is made of concrete.

Inside the base there is the burial chamber, a square plan with a barrel vault lighted by three slots.


In front of the new  Spa, some ruins were found  allowing  us to determine with certainty the existence of a  much older spa complex.

The main building was built on a terrace supported by wall buttressed by pillars, another wall with 9 exedras stretched to the west.

Due to the long use during the Middle Age, the plant got altered in its original structure. Among the findings, great importance has the statue of the  Sea Venus, now preserved in the new spa.


Submerged in the sea, because of bradyseism, there  are some inaccessible ruins of the villas  which  from the first century  stood at the foot of the  Posillipo hill.

Near Gaiola remains have been found of an Odeion.

The monuments found in the area confirm that the hill was considered a magnificence, especially thanks to the extraordinary view it allows to admire the gulf.

The  most famous villa is the one by Vedio Pollio, a complex called pausilypon.

Also we can watch and still cross the cave of Sejanus, a  800m long pass,   crossing the hill and reaching the area of Coroglio.

Grotta di Seiano

Grotto of Sejano

Categorie: Archeology, English | Tag: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Lascia un commento


La Solfataro

Antikvatempe la Solfataro estis konata kiel Placo de Efesto, kie jam tiam observeblis la vulkanismo de  Flegreaj Kampoj. La nura monumenta ruino en Kvartalo Terra estas la templo de Aŭgusto, integre konservita, ĉar gi transformiĝis al Preĝejo de Prokolo dum la XI-a jarcento.

La preĝejo ricevis modifojn inter 1500 kaj 1600 pro la konstruado de flankaj kapeloj. La restaŭroj, sekve de incendio, rivelis unu ek la plej rimarkindaj ekzemploj de la Aŭgusta arkitekturo.

Ĝi estis konstruita de la arkitekto Lucio Aucto, kiu realigis la kriptojn de Kumo kaj Napolo.

Ekster la Kvartalo Terra, multnombras la ruinrestaĵoj jam enkorpigitaj en modernaj domoj. Monumentoj, kiel la Templo de Diana kaj Neptuno estas malfacile alireblaj, sed ilia grandeco atestas la gravecon de la urbo en epoko malfrurespublikana kaj imperia.

Amfiteatro Flavio

Ĝi situas inter Solfataro kaj la monto  Guaro, kie kunfluadis la plej gravaj vojoj: Vojo Domitiana, Kampana kaj Antiniana.

La Amfiteatro Flavio estis konstruita pro volo de Vespaziano sekve de la loĝantar-kresko en Pozzuoli, tiam Flavia-Aŭgusta kolonio. Tio estas pruvita per la eltrovo de la suirskribo “Colonia Flavia Augusta pecunie sua”.

La amfiteatro havis tri  arkitekturajn vicojn kronitajn per atiko. Elipsa portiko ĉirkaŭzonis la konstruaĵon, tra ĉi tiu oni atingis kvar  enirejojn ĉefajn  kaj dekdu flankajn, por plifaciligi la eliron de la spektantaro.

El la ekstera portiko deiris  dudek ŝtuparoj, kiuj permesis atingi la pli altajn sektorojn. Aliajn kunvenlokoj estis pretigitaj en la arkaĵoj sub la ŝtuparformaj sidlokoj.

En la unua arkaĵo estis podioj por statuoj kun marmora planko kaj surskriboj dediĉitaj al Kajo Trofimiano.

La ŝtuparformaj sidlokoj estis dividitaj en tri zonoj, super ĉi tiuj troviĝis portiko kun kolonoj kaj statuoj, kiuj dum la mezepoko estis utiligitaj por produktado de kalko.

Bone konservitaj restas la promenkoridoroj kaj la subterejoj, ĉar ilin kovris la cindro de Solfataro.

Al la subterejoj oni alvenas tra du krutaj ŝtuparoj.

Observinte la subterojn ni povas kompreni la funkciadon de la levaparataro, necesa por la Venationes, nome la spektakloj kun sovaĝbestoj. Krome tie oni gardadis la ilojn  por la spektaklo.

La subterejoj estis kunmetitaj el du koridoroj centre kruciĝintaj (tiel akirante H-formon). La kvar ejoj estis inter si komunikantaj. La koridoro estis provizita per ŝtonbuŝoj, kun lignaj klapoj, el kiu oni suprenlevis la bestojn.

Ankaŭ tiu ĉi, kiel la ceteraj amfiteatroj, estas ligita al la kristana martirigo. Ĉi tien estis kondukita Sankta Ĝenaro por esti martirigita, sed la kondamnon oni haltigis pro malĉeesto de la Kampanja Guberniestro, tiel la puno estis ŝanĝita al senkapigo.

Nur en la V-a jarcento la relikvoj estis transportitaj al Napolo kaj  iĝadis kultocelo kiel tiuj de Sankta Prokolo en Pozzuoli.

Hodiŭ pri tiu ĉi amfiteatro observeblas nur deko da arkaĵoj, kaj la ŝtuparsidlokoj el Vojo Solfataro, aliaj arkaĵoj observeblas el Vojo Vigne. La konstruaĵo datiĝas je la II-a jarcento.

La Macellum

Konata kiel la templo de Serapo pro la retrovo de la statuo de la dio en 1750, la Macellum estas  fakte publika merkatejo kun ronda konstruaĵo en ties centro (samspecan oni trovas en Pompejo, eĉ se pli malgrandan), je grandaj dimensioj, ĉar gi devis servi kiel centro de granda komerca urbo.

La konstruaĵon havas korton  kun plano kvarangula ĉirkaŭita de tridek ses  korintaj kolonoj, dekoraciitaj per konkoj entenantaj delfenojn.

La korto klaj la portiko estis pavimitaj per marmoraj platoj. Centre situas ronda  konstruaĵo nomata Tholos, kun la muroj marmorkovritaj. Oni atingis la korton el kvar ŝtuparoj, kun kvar apogiloj delfenformaj kun frisoj kaj marbestoj.

Dekses korintaj kolonoj subtenatis la ĉeftrabon, sur kiu sin apogis la kovrilo, eble konusforma. Ĉirkaŭ la portiko estis la  vendejoj, ses sur la enirflanko kaj dekunu sur la aliaj du flanoj.

La bezono pligrandigi la uitiligeblan spacon, instigis konstrui duan etaĝon ornamitan per dua vico de kolonoj kaj alirebla tra du ŝtuparoj.

Ĉe la anguloj situis la banejoj, dekoraciitaj per marmorniĉoj, kaj prilumitaj perr granda fenestro.

Marmorbenkoj truitaj komunikadis kun elflukanalo, kiu dank’ al adekvata kliniĝo, forfluigis akvon kaj garantiadis higienon.

La plej grava punkto de Macellum estis reprezentita de la absida halo plibeligita sur la fasado per honoraj statuoj.

Grava estis la pavimo kun mamoraranĝoj ruĝaj, flavaj, violkoloraj kaj verdaj. Tri niĉoj entenis la statuojn de la merkatprotektantoj: Serapo – Geniuso – Macello , personecojn de la Imperiestra familio.

El la Serapo-templo eblas observi la fenomenon de bradisismo ĉe la tri centraj kolonoj, kie la truoj postlasitaj de markonkaj krustuloj, pruvis la nivelon atingitan de la maro.

En la Mezepoko la planko estis kvin metrojn sub la marnivelo. Dum 1700 la templo lante emerĝadis, kaj plu dum 1800 ĝia malrapida enprofundiĝo igis ĝin malsalubra.


Macellum - Tempio di Serapide

Macellum – Templo de Serapo

La haveno

La haveno estas la ekonomia centro de la urbo.

Ekde la II-a jarc. a. K. ĝi estis grava martrafika centro en Mediteraneo, tra Pozzuoli pasis ĉio, kio devis atingi Romon, ekde la sklavoj ĝis la tritiko.

Nenio restas  de la malnova havenkajo, pro la konstruado de la nova, krom kelkaj bildoj dekok- kaj deknaŭjarcentaj, kiuj imagigas al ni, kia estis la malnova haveno, konsiderata unu el la plej gravaj inĝenieraj verkoj de la pasinteco.

La malnova haveno estis formita de 15 pilastroj subtenantaj  15 arkaĵojn, sur kiuj sin apogis platformo, jes kies ekstremaĵo troviĝis triumfarko kun statuoj de Neptuno kaj la Dioskuroj kaj ebla lumturo.

Tiu ĉi strukturo de Aŭgusta epoko estis damaĝita pro ŝtormo kaj restaŭrita nur dum la periodo de Antonino Pio.

Vojo Kampana

Vojo Kampana estas la ĉefa eksterurba strato de Pozzuoli, ĝi estis borderita per monumentaj tomboj, kiuj hodiaŭ transdonas al ni ideon pri la moroj kaj pri la funebra arkitekturo Romepokaj.

Inter la diversaj tomboj, elstaras la  niĉforma tombovico, t.e. kameroj kun traboritaj vandoj  por loĝigi la cindro-urnojn. Du- aŭ pluretaĝaj, la tombejoj estis ofte elfositaj turmaniere.

Ofte estis konstateble, ke temis pri familiaj  aŭ asociaj tombejoj, kiuj certigis dignan funebro-ceremonion je limigitaj kostoj.

Kremaciado estis plej disvastigita, la mortinto estis bruligita sur ŝtiparo kaj liaj cindroj gardataj en cindro-urno, poste lokita en la tombo.

Kiam la urno estis en la tombo, oni indikis nur la nomon kaj la aĝon de la mortinto.



Categorie: Arkeologio, Esperanto | Tag: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Lascia un commento



Rekondukebla al la Roma-Greka urbo estas la  antikva urbokerno (Rettifilo – Vojo Foria – Vojo Tribunali). Stratoj, kiuj paŭsas la antivan vojakson de la urbo ( kunmetitan el vertikalaj aksoj “Dekumanoj” kaj horizontalaj aksoj “Stenopoj” – kartakterizo de la greka urboplanado de la V-a jarc.).

La areo, kie ekstaris Napolo, estis fortikigita per  tofŝtonaj muregoj. Poste  estis necese refortigi la mureglimon kaj  efektivigi, parte, novajn konstruaĵojn (IV-a jarc.). Dank’ al la modifo de la mureglimo, la urbo sukcesis rezisti kontraŭ la atako de Anibalo.

Restaĵruinoj de tiuj fortikigaĵoj plu hodiaŭ videblas sur Placo Bellini.

Dum la Romia epoko pro restaŭrado oni kovris la muregojn per kalkotavolo, kaj en 440 ili estis vastigitaj okcidenten por la defendo de la haveno kontraŭ la Gotoj.

La restaĵoj  hodiaŭ plu videblaj sur Placo Bellini estas kunmetitaj el tofŝtonaj blokoj je duobla tenado, kun duobla  rostro-sistemo. Pro la kvalito de  tofŝtono  kaj konstrutekniko kaj, ĉefe, pro la markoj de la ŝtonmineja deveno, eblas  datigi ĉi restaĵon en la IV-a jarcento, kaj eblas hipotezi, ke ĉi mureglinio apartenis al defendoturo.

scavi archeologici di Piazza Bellini

arkeologiaj elfosaĵoj en piazza Bellini

Sub la Hospitalo de la Nekuraceblaj ĉeestas alia mureglinio datiĝinta je la V-a jarcento. Ĝi estas konstruita per tofŝtonaj blokoj malglataj 10,50 metrojn altaj. La murego estas fikse ankrita ĉe la monteto per serio da rostroj  lokitaj  3 metrojn unu de la alia.

Maloftaj estas  ŝtonminejaj deven-markoj, kiuj,  male,  oftas ĉe la blokoj de la IV-a jarcento.


La templo de la Dioskuroj.

La gepatraj Dioj de la urbo estis Apolono, Demetro kaj la Dioskuroj. La adorado de Apolono estas rekondukebla al Apolono Fondinto de la patrujlando Kumo.

Demetro estis adorata en Napolo kiel Altaea kaj ŝiahonore oni celebradis  la feston de la lampoj. Pri la Dioskuroj oni  gardas restaĵojn en la Preĝejo Sankta Paŭlo Majora. La Preĝejo Sankta Paŭlo Majora stariĝis inter la VIII-a kaj la IX-a jarcento ĝuste sur la antaŭe ekzistanta templo  dediĉita al la Dioskuroj.

La antikva strukturo konserviĝis ĝis 1538, kiam ĝi estis  parte malkonstruita fare de la Teatinaj  monaĥoj, por konstrui la nunan preĝejon kun la fasado kaj aspekto hodiaŭ observeblaj.  Pri ĝia antikva aspekto plu restas nur renesancaj desegnoj fare de Palladio.

Dank’ al tiuj ĉi desegnoj eblis rekonstrui la arkitekturon kaj  stilon  de la templo, kiu situis sur podio kun frontono seslatera, kun du korintaj kolonoj ĉe la bordoj.

La malmultaj postrestaĵoj plu ekzistantaj datiĝas je la Romia epoko kaj preskaŭ certe ili estis modifitaj per restaŭrado okazinta ĉirkaŭ la I-a jarcento.


La antikva teatro

Pri la antikva teatro malmultas la restaĵoj, la nemultaj eroj nin atingintaj estas de la Romia epoko. La maleblo efektivigi elfosadojn igas ne pruvebla la hipotezon de  ĉeesto de la antikva greka teatro, ĝuste sub la restaĵoj de la konata teatro. La literaturaj atestoj rakontantaj la ni pri la teatro estas eskluzive Romepokaj, ligitaj al la pasio pri teatro fare de iuj Romaj Imperiestroj.

Klaŭdio Nerono konsideris la napolan teatro-arton, la nura inda esti rigardata de imperiestro liaranga. Oni ŝuldas al Nerono la inventon de la  “Claque”, nome grupo da personoj taskigitaj manifesti brue sian ŝaton por la sursceneje ludata verko.

Bone konservita estas la konstruaĵo de la sceno. La esktera aspekto estis starigita laŭ tri etaĝoj,  ĉiu kun 23 arkaĵoj, sur pilastroj al kiuj sin apogis duonkolonoj.  Ĝi povis enteni 8000 spektantojn.

La manko de elfosaĵoj  malfaciligas datigon de la postrestaĵoj, kiuj ŝajnas esti de la I-a jarcento. Ni certe scias, ke ĝi estis damaĝita de pluraj tertremoj kaj de la Vezuva erupcio de 79, sed plu restas nekonata, eĉ se kredinda, la ebleco ke la nin atingintaj restaĵoj  submetiĝis je iu restaŭrado.

Apud la teatro staris la Odeion. Pri ĝi postlasis ateston la napola poeto Staco vivinta dum la tempo de Domiciano. El  ĉi konstruaĵo hodiaŭ videblas ege malmultaj eroj enkorpiĝintaj en modernaj konstruoj.

Pri aliaj   ĉirkaŭaj konstruaĵoj, kiel la termobanejoj kaj la Ceasareum (pinakoteko)  restas al ni nur la literatura memoraĵo.


Statuo de Nilo

Placo Nilo alprenas la nomon de la samnoma statuo, kiu reprezentas iun riverdion.

La statuo bildigas kuŝantan maljunulon, apogitan per la maldekstra flanko sur roko el kiu elŝprucas akvo. Mantelo kovras lian antaŭan korpon, dum li nudas malantaŭe. Sub la piedoj li havas krokodilon kaj la ĉesto de sfinkso aludas al Egiptio.

Ĝi estis trovita en la deksesa jarcento kaj nur en 1734 ĝi estis lokita sur la nuna bazamento. Sekve de pluraj kaj gravaj restaŭroj nur malmulte restas el ĝia origina aspekto.

Statua del Nilo

Statuo de Nilo

Tombo de Vergilio

Ĉe la Preĝejo de Piedigrotta eblas observi la tombon de la poeto Vergilio.

Temas pri funebra monumento kun kuba bazamento, la murstrukturo estas cemente konstruita.

Interne de la bazamento troviĝas la tomboĉambro, laŭ ortangula plano kun volbo barelforma lumigata de tri  fendaperturoj.



Antaŭ la nova termobaneja palaco, oni retrovis ruinojn, kiuj permesas al ni fiksi kun certeco la ekziston de termobanejo multe pli antikva.

La ĉefa konstruaĵo staris sur teraso subtenita per mura remparo fortikigita de pilastroj, alia muro kun naŭ ezedroj etendiĝis okcidenten. La longa uzado, dum la mezepoko,  de la termobana konstruaĵo modifis la originan planon.

Inter la postrestaĵoj retrovitaj,  tre gravas la statuo de la mara Venuso, hodiaŭ gardata en la nova termobanejo.



Sub la marsurfaco, pro la bradisisma fenomeno jam nealireblaj, sistuas la ruinoj de la vilaoj, kiuj ekde la I-a jarcento, stariĝis sur la deklivoj de monteto Posillipo.

Ĉe loko Gaiola oni retrovis restaĵojn de iu Odeion. La monumentoj retrovitaj en ĉi areo konfirmas, ke la monteto estis siatempe konsiderata  mirindaĵo, precipe dank’ al la eksterordinara vidindejo, kiu permesas admiri la tutan Golfon.

La plej fama vilao estas tiu de Vedio Pollione, kontrukomplekso nomata “pausilypon”.

Krome eblas observi kaj  hodiaŭ plu trairi la groton de Seiano, pasejo 800 metrojn longa, kiu traboras la monteto kaj atingas la lokon Coroglio.

Grotta di Seiano

Groto de Seiano

Categorie: Arkeologio, Esperanto | Tag: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Lascia un commento



Riconducibile alla città Greco-Romana è il nucleo antico della città (Rettifilo – Via Foria – Via Tribunali). Strade che ricalcano l’antico asse viario della città. (composto da assi verticali “Decumani” e assi orizzontali “stenopoi” caratteristica dell’urbanistica greca del V secolo.)

La zona dove sorse Neapolis fu fortificata da mura di tufo.

Successivamente si ebbe la necessità di rinforzare la cinta murararia e in parte costruiure ex novo.(IV sec.)

Grazia alla rettifica dell’asse muraria la città riuscì a resistere all’attacco di Annibbale.

Resti di queste fortificazioni ancora oggi sono presenti in Piazza Bellini.

In età Romana i restauri delle mura portarono a coprirle di intonaco e nel 440 furono ampliate ad ovest per la difesa del porto dai Goti .

I resti ancora oggi visibili a Piazza Bellini sono composti da blocchi di tufo a doppia cortina con doppio sistema di speroni , per qualità del tufo e tecnica costruttiva e soprattutto dati i segni di cava, è possibile datare questi reperti al IV secolo ed è possibile ipotizzare che questa linea muraria appartenesse ad una torre difensiva .

scavi archeologici di Piazza Bellini

scavi archeologici di Piazza Bellini

Sotto l’ospedale degli Incurabili è presente un altro tratto di mura risalenti al V secolo.

Costruita in blocchi di tufo Granuloso alti 10,50 metri.

Il muro è saldo alla collina grazie ad una serie di speroni posti a circa 3 metri uno dall’altro .

Rari sono i segni di cava, che sono invece frequenti sui blocchi del IV secolo.

Il Tempio dei Dioscuri

Gli Dei patri della città erano Apollo , Demetra e i Dioscuri.

La venerazione del dio Apollo, è da ricondursi all’Apollo fondatore della madrepatria Cuma.

Demetra era venerata a Napoli come Altaea ed in suo onore si celebrava la festa delle lampadoforie.

Dei Dioscuri,conserviamo resti nella chiesa di San Paolo Maggiore.

La chiesa di San Paolo Maggiore sorse tra il VIII e il IX secolo esattamente sopra il tempio preesistente dedicato ai Dioscuri .

La struttura antica si conservò fino al 1538 quando vennero in parte demolite dai padri Teatini per costruire l’attuale chiesa con la facciata e l’aspetto che possiamo osservare oggi.

Dell’aspetto antico restano solo disegni rinascimentali ad opera del Palladio.

Grazie a questi disegni è stato possibile ricostruire l’architettura e lo stile del tempio , che si presentava posto su un podio con fronte esastila , con due colonne di ordine corinzio sui risvolti.

I pochi resti pervenuti sono di età romana e quasi certamente sono stati modificati da un restauro avvenuto intorno al I sec.

Il Teatro Antico

Del teatro antico pochi sono i resti, i pochi reperti pervenuti sono di età Romana.

L’impossibilità di effettuare scavi, rende l’ipotesi della presenza dell’antico teatro greco, esattamente sotto i resti del teatro conosciuto, non verificabile.

Le testimonianze letterarie che ci raccontano del teatro sono esclusivamente di età Romana, legate alla passione di alcuni imperatori per il teatro.

Claudio Nerone considerava l’opera teatrale napoletana, l’unica da potersi considerare degna di essere vista da un imperatore della sua importanza.

A Nerone si deve l’invenzione della “Claque” ovvero gruppo di persone incaricati di manifestare rumorosamente il loro apprezzamento per l’opera in corso.

Ben conservato è l’edificio della scena.

Il prospetto esterno era articolato su tre ordini, ognuno da 23 archi , su pilastri ai quali si addossavano semicolonne.

La capienza era di circa 8000 persone.

L’assenza di scavi rende difficile da datazione dei resti, che sembrano essere del I sec.

Sappiamo con certezza che fu danneggiato da diverse scosse di terremoto e dall’eruzione del vesuvio del 79, ma resta sconosciuta seppur plausibile la possibilità che i resti oggi pervenuti siano stati sottoposti ad opera di restauro .

Accanto al teatro vi era l’ Odeion. Ne lascia testimonianza Stazio poeta napoletano vissuto ai tempi di Domiziano.

Di questo edificio oggi sono presenti scarsissimi resti incorporati negli edifici moderni .

Di altri edifici nelle vicinanze come le terme e il caesareum ( pinacoteca ) resta solo il ricordo letterario.

Statua del Nilo

Piazza Nilo prende il nome dall’omonima statua che rappresenta una divinità fluviale.

La statua rappresenta un vecchio sdraiato, poggiato con il fianco sinistro su una roccia da cui sgorga acqua. E’ coperto da un mantello anteriormente e nudo posteriormente. Sotto i piedi ha un coccodrillo, e la presenza della sfinge allude all’Egitto.

Fu ritrovata nel 500 e solo nel 1734 fu collocata sull’attuale basamento.

In seguito a diversi e importanti restauri ben poco resta del suo aspetto originale.

Statua del Nilo

Statua del Nilo

Sepolcro di Virgilio

presso la chiesa di Piedigrotta è possibile osservare il sepolcro del poeta Virgilio.

E’ un monumento funerario a basamento cubico,la struttura muraria è in opera cementizia.

All’interno del basamento vi è la camera sepolcrale, a pianta quadrata con volta a botte illuminata da tre feritoie.


Di fronte allo stabilimento termale nuovo , sono stati rinvenuti dei rudere che ci permettono di stabilire con certezza l’esistenza di un complesso termale ben più antico.

La costruzione principale sorgeva su una terrazza sostenuta da un muro di terrazzamento contraffortato da pilastri, un’altro muro con 9 esedre si estendeva ad occidente.

Il lungo uso durante il medioevo dello stabilimento ha alterato l’impianto originale.

Tra i reperti rinvenuti , elevata importanza ha la statua della Venere marina, oggi conservata nello stabilimento termale nuovo.


Sommersi nel mare , a causa del bradisismo resi inaccessibili sono, i ruderi delle ville che a partire dal I secolo si impiantarono alle pendici della collina di Posillipo.

Nei pressi della Gaiola sono stati rinvenuti resti di un Odeion.

I monumenti ritrovati in zona confermano che la collina era considerata una magnificenza , soprattutto grazie alla straordinaria veduta che permette di ammirare il golfo.

La villa più celebre è quella di Vedio Pollione , un complesso chiamato pausilypon.

Inoltre è possibile osservare ed ancora oggi attraversare la grotta di Seiano , un passaggio lungo 800m che attraversa la collina e raggiunge la zona di Coroglio.

Grotta di Seiano

Grotta di Seiano

Categorie: Archeologia, Italiano | Tag: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Lascia un commento

Blog su