Articoli con tag: La Rememoroj pri mia vivo

NAPOLO KAJ LA NACIA LITERATURO

Inter tiuj, kiuj zorgemis pri Italio troviĝas Luigi Settembrini junaĝe studanta ĉe la Lernejo de Basilio Puoti, fondita en 1825.

Kiel puristo Luigi Settembrini klopodadis labori pri la itala lingvo, subtenante, ke la posedo de unueca lingvo signifas konstrui unikan identecon kulturan kaj politikan.

La 6an de Novembro 1863 li estis nomumita Senatano.

 Inter 1866 kaj 1872  estis publikigita la trivoluma verko “Lecionoj pri Itala Literaturo”. Post la engaĝo en la verkado pri itala Literaturo, Settembrini seninterrompe laboris pri alia verko “La Rememoroj pri mia vivo”, kiuj estis  post lia morto publikigitaj fare de Francesco De Sanctis. Tiu verko estas  duparta: la unua parto datiĝas ĝis la jaro 1848,  la dua entenas ĉiujn skribaĵojn dum  la jaroj  inter 1849 kaj 1859.  Aliaj  verkoj liaj  estis publikigitaj, en unu volumo  nur post lia morto:”Plurspecaj verkaĵoj pri literaturo, politiko kaj arto” kaj “Epistolaro”, respektive en 1879 kaj 1883. Sekvis  “Dialogoj” kaj  “Neeldonitaj verkaĵoj” aperintaj en 1909. Inter aliaj liaj verkoj memorindas “Laŭdo por la Markizo Basilio Puoti” en 1847.

La intelektuloj en la Regno de Du Sicilioj estis tre influaj ĉe la nacia debato, kaj ili sin engaĝadis por ke oni superu la bildon pri  Regno nur karakterizata per naturaj belaĵoj, aŭ pri paradizo loĝata nur far diabloj.

Basilio Puoti estis  helpe subtenata de Alessandro Manzoni, kaj ili ambaŭ laboris por la verkado kaj distribuado de la unuaj gramatikoj de la itala lingvo.

Puoti memorigas pri du grandaj kritikistoj: Leopoldo Rodinò kaj Francesco De Sanctis. En 1839 De Sanctis  komencis fari lecionojn en Vico Bisi, la nuntempa Via Nilo, kaj sekve en la militista Lernejo en Via  San Giovanni a Carbonara.

En 1848  liaj liberalaj ideoj  estigis lian areston kaj li estis kondamnita al trijara karcerigo en Castel dell’Ovo.  Li eniris la provizoran Registaron de Garibaldi, kaj en la   periodo post la Itala Unuiĝo li estis la unua Ministro pri Publika Instruado. Li intense laboradis kaj luktadis kontraŭ la unuaj formoj de nejusto kaj koruptado.

Li mortis la 29an de  Decembro 1883, lia korpo estis balzamigita, sed  li estis sepultita nur post  naŭ jaroj en Kapelo de la Napola Tombejo.

En 1892 oni aranĝis lian sepultejon en tombo kun marmora busto, kaj samjare ankaŭ la Napola Komunumo realigis monumenton por celebri lian forpason, kaj nur poste ekestis marmortabuloj kaj monumentoj honore al De Sanctis en la tuta Italio.

Annunci
Categorie: Esperanto, Literaturo | Tag: , , , , , | Lascia un commento

NAPOLO – LA LASTAJ JARDEKOJ KIEL ĈEFURBO –

La bildo de Napolo dum la dua Burbona restaŭrado estas sendube seniluziiga.

Ferdinando klopodis adopti pacigan politikon kun la burĝaro, subtenante la politikan

kaj socian kreskon, kun la celo fini la fortan izoliĝon, en kiun jam enfalis la Burbona

dinastio. Tio ne okazis kaj post nelonge eksplodis la unuaj ribeloj, kie unue protagonistis

la provincaj teritorioj kaj sekve la urbocentro.

La mallonga regado de Ferdinando I, bazita sur neŭtraleco, ne sukcesis solvi la

problemojn pri medio-malboniĝo, kiuj plu afliktadis la antikvan Napolon.

Bildo pri Napolo endormigita fare de la restaŭrado estas priskribita de Stendahl, kiu per sia

verko “Romo Napolo Florenco” rakontas la kondiĉojn en kiuj Napolo kuŝadis. Kaj tio plej

bone esprimas la allogon, kiun Napolo sentigis al la aŭtoro.

Ferdinando II eksuriris la tronon apenaŭ dudekjara en 1830, klopodis pridiskuti la rilatojn

kun la politikistoj kaj la intelektuloj,

Napolo fariĝis rimarkinda centro de socia vivo kun la ekapero de multnombraj teatroj.

Revenis la ekzilitoj, fuĝintaj pro la Burbona persekuto, inter kiuj Antonio Ranieri, kiu per sia

verko “Stato de la literaturo en Napolo kaj Sicilio” priskribas la politikan kaj kulturan vivon

de la ĉefurbo (1883). Ekfloris pluraj revuoj, kiuj celis la edukadon de la popolo al amo por

la patrujo. La revuo kiu plej sukcesis estis “La progreso” de Giuseppe Ricciardi.

G. Ricciardi opiniis la progreson je la bazo de historiismo, kiu startigas la fenomenon laŭ

kiu ni asertas, ke la hodiaŭo pli bonas ol la hieraŭo. Multnombraj estis la kritikoj fare de

Leopardi, kiu subtenis, ke la progreso ne povas taŭgi al homoj, ĉar tiuj emas serĉi nur la

Krome ekzistas la produktado memorcela de rolantoj de la releviĝo, atestantoj suferantaj

en la Burbonaj malliberejoj, inter kiuj Guglielmo Pepe, kiu en sia verko “Memoroj” – 1848 –

akuzas la fortan opresadon de la Burbonoj.

Luigi Settembrini per sia verko “Memoraĵoj el mia vivo” – 1879 –

karaktero, priskribas kiel la Burbona opresado trafis la intelektulojn, kaj pri la kunligo de

la terminoj “instruadi =konspiradi”, ĉar la regantoj intuiciis la danĝeron en la agado de la

intelektuloj.

Malgraŭ signoj de kultura releviĝo kaj renovigo de publikaj konstruaĵoj, la senlaboreco kaj

la superabundo da lonĝantaro pezadis sur la regno.

Inter 1836 kaj 1837 okazis granda krizo pro ĥolerepidemio.

En 1859-60 suriris la tronon Francisko II, la jaron de la milo-ekspedicio kaj de la alveno

de Garibaldi en la Regnon de la Du Sicilioj, kun la celon ĝin konkeri je la nomo de Viktoro

Emanuelo.

Kun la anekso al la Savoja Regno kaj Viktoro Emamuelo kiel Reĝo, la urbo turnis sian

Categorie: Esperanto, Historio | Tag: , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Lascia un commento

Blog su WordPress.com.